wykreślenie spółki

Likwidacja spółki z o.o., cz. 3

Postępowanie likwidacyjne musi trwać co najmniej 6 miesięcy, licząc od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. Dopiero bowiem po upływie tego terminu możliwe jest podzielenie majątku pozostałego po zlikwidowanej spółce i zgłoszenie do sądu wniosku o wykreślenie spółki z rejestru.

Czynności likwidacyjne

Głównym zadaniem likwidatorów w trakcie likwidacji spółki z o.o. jest zakończenie wszelkich bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypłacenie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Należy to rozumieć w ten sposób, że od rozpoczęcia likwidacji przestaje obowiązywać w spółce cel, w jakim spółkę utworzono, a zastępuje go cel związany z zakończeniem działalności spółki. Nie można więc rozpocząć nowych interesów, a rozpoczęte należy zakończyć. Nowe interesy mogą być dokonywane tylko wówczas, gdy są niezbędne do ukończenia dawnych. Nie jest jednak bezwzględnie niemożliwe zawieranie nowych umów, byleby służyło to zmienionemu celowi spółki.

Upłynnienie majątku

Ściągnięcie wierzytelności oraz wypełnienie zobowiązań dotyczy zarówno osób trzecich, jak i wspólników. W tym celu likwidatorzy mogą doprowadzać do procesów sądowych, w których spółka może występować zarówno po stronie powodowej, jak i po pozwanej. Możliwe jest jednak wykreślenie z rejestru spółki z o.o., jeżeli w wyniku przeprowadzonego i zakończonego postępowania likwidacyjnego zostanie spieniężony cały jej majątek, a mimo to nie zostaną wypełnione zobowiązania ciążące na tej spółce. Obowiązek upłynnienia majątku oznacza z kolei, że możliwe jest nie tylko jego spieniężenie, lecz również inny sposób, np. za pomocą wydania wierzycielowi składnika majątku spółki.

W braku majątku spółki jego upłynnienie nie wchodzi w grę i wypełnienie zobowiązań przez spółkę, gdy są to zobowiązania pieniężne, nie jest możliwe. W takiej sytuacji niewypełnienie zobowiązań spółki przez likwidatorów nie stanowi naruszenia art. 282 § 1 k.s.h. Nie stanowi to jednakże przeszkody do zlikwidowania spółki, ponieważ gdy spółka z o.o. znajdująca się w stanie likwidacji nie ma możliwości prowadzenia interesów, a co się z tym wiąże – zawierania nowych umów w celu zakończenia starych interesów, powinna zostać wykreślona z rejestru (postanowienie SN z 18 października 2006 r., II CSK 136/2006).

Ograniczenia

Likwidatorzy mają swobodę co do sposobu upłynnienia majątku spółki. Ograniczenie dotyczy jedynie nieruchomości, które mogą być zbywane tylko w drodze publicznej licytacji. Zbycie nieruchomości z wolnej ręki wchodzi w rachubę tylko na mocy uchwały wspólników i po cenie nie niższej niż określona w uchwale. Analogiczne zasady, z ostrożności, należy stosować również do zbycia prawa użytkowania wieczystego oraz do zbycia całości przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czy w jego skład wchodzi nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego.

Nadzór nad likwidatorami

W postępowaniu likwidacyjnym w stosunkach wewnętrznych likwidatorzy podlegają wspólnikom i powinni stosować się do uchwał wspólników podejmowanych bezwzględną większością głosów, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej. Wydawanie poleceń przez pojedynczych wspólników nie wiąże likwidatorów. Wyjątkową pozycję mają likwidatorzy powołani przez sąd – obowiązani oni są stosować się jedynie do jednomyślnych uchwał, powziętych przez wspólników, a w przypadku zastosowania art. 276 § 4 k.s.h., do jednomyślnych uchwał, powziętych przez wspólników oraz przez osoby, które spowodowały ich ustanowienie.

Uchwały mogą być powzięte zarówno na zgromadzeniu, jak i bez jego odbycia. Zawsze jednak będzie chodziło o jednomyślną uchwałę wszystkich wspólników albo wszystkich wspólników i osób wskazanych w art. 276 § 4 k.s.h. Jeżeli zatem na zgromadzeniu wspólników nie stawi się chociaż jeden wspólnik, albo nie pojawi się osoba wskazana w art. 276 § 4 k.s.h., uchwała podjęta przez pozostałych, nawet jednomyślna, nie wiąże likwidatorów.

Uprawnienia likwidatorów

Likwidatorzy nie podlegają nadzorowi sądu w zakresie sposobu wykonywania swych czynności, nawet jeśli to sąd ich ustanowił. Podlegają jednak, w zakresie wykonywania swych czynności, analogicznej jak członkowie zarządu odpowiedzialności cywilnej oraz karnej.

W granicach podejmowanych czynności likwidacyjnych, likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki, a ograniczenia kompetencji likwidatorów nie mają skutku prawnego wobec osób trzecich. Wobec osób trzecich działających w dobrej wierze czynności podjęte przez likwidatorów uważa się za czynności likwidacyjne.

Zaspokojenie wierzycieli

Rozpoczęcie zaspokajania wierzycieli nie może nastąpić wcześniej, niż po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. W miarę możliwości wierzyciele powinni zostać zaspokojeni w całości; jeśli nie jest to możliwe – proporcjonalnie do wielkości wierzytelności, ze względu na zagrożenie odpowiedzialnością karną z art. 302 § 1 k.k. Wierzyciele spółki, którzy nie zgłosili swoich roszczeń we właściwym terminie ani nie byli spółce znani, mogą żądać zaspokojenia swoich należności z majątku spółki jeszcze niepodzielonego. Będzie to możliwe wówczas, gdy sytuacja ich wierzytelności jest jasna, tj. są one już wymagalne i bezsporne.

W przypadku gdy doszło już do podziału majątku, wierzyciele nie mogą domagać się spłaty od spółki, jeżeli wspólnicy otrzymali przypadającą na nich część majątku spółki w dobrej wierze i po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwania wierzycieli. W żadnym wypadku wierzyciele nie mają roszczenia względem wspólników spółki, ponieważ to spółce przysługuje wobec wspólników roszczenie o zwrot wypłat.

Zabezpieczenie wierzytelności

Wierzytelności znane spółce, lecz nie zgłoszone, jak również wierzytelności niewymagalne oraz sporne, nie podlegają zaspokojeniu, muszą jednakże zostać zabezpieczone. Zabezpieczenie polega na złożeniu odpowiednich sum w depozycie sądowym, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Brak obowiązkowego zabezpieczenia uniemożliwia dokonanie podziału majątku spółki między wspólników.

Wykreślenie spółki z rejestru

Likwidatorzy po dokonaniu właściwych czynności likwidacyjnych zobowiązani są jeszcze do podjęcia wielu działań związanych z zamknięciem działalności spółki. Przede wszystkim zobowiązani są do przygotowania podziału majątku spółki i uwidocznienia tego podziału w sprawozdaniu likwidacyjnym, sporządzonym na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli – czyli na dzień poprzedzający upływ 6 miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. Sprawozdanie likwidacyjne podlega zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników, a następnie jest ogłaszane w siedzibie spółki i składane sądowi rejestrowemu wraz z wnioskiem o wykreślenie spółki z rejestru. Zatwierdzenie sprawozdania nie jest wymagane, jeżeli zgromadzenie wspólników zwołane w celu zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego nie odbyło się z powodu braku kworum.

Sprawozdanie finansowe

Sprawozdanie likwidacyjne nie jest jednakże ostatnim sprawozdaniem składanym przez likwidatorów – przepisy ustawy o rachunkowości wymagają sporządzenia przez likwidatorów jeszcze sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, które powinno zawierać również sprawozdanie z działalności likwidatorów w czasie likwidacji. Sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji jest zatwierdzane przez zgromadzenie wspólników, a zatem likwidatorzy muszą je zwołać po zakończeniu likwidacji, przy czym wskazane jest zwołanie jednego zgromadzenia z porządkiem obrad obejmującym zarówno zatwierdzenie sprawozdania likwidacyjnego, jak również zatwierdzenie sprawozdania finansowego oraz udzielenie likwidatorom absolutorium.

Wniosek o wykreślenie

Po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego i sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji przez zgromadzenie wspólników i ogłoszeniu sprawozdania likwidacyjnego w siedzibie spółki, likwidatorzy powinni wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o wykreślenie spółki z rejestru. Do wniosku powinny być dołączone oba sprawozdania oraz uchwała walnego zgromadzenia o ich zatwierdzeniu, a ponadto oświadczenie likwidatorów o ogłoszeniu sprawozdania w siedzibie spółki. Sąd wykreśla spółkę w drodze postanowienia, a do wykreślenia dochodzi w dacie uprawomocnienia się takiego postanowienia. Postanowienie to nie może być zmienione ani uchylone, jeśli jednak po wykreśleniu z rejestru spółki z o.o. okaże się, że pozostała po niej część majątku nieobjęta likwidacją, dopuszczalne jest ustanowienie likwidatora w celu dokończenia likwidacji.

Czynności końcowe

Księgi i dokumenty rozwiązanej spółki powinny być oddane na przechowanie osobie wskazanej w umowie spółki lub w uchwale wspólników (najczęściej jest to ostatnia uchwała zgromadzenia wspólników). W braku takiego wskazania, przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy. Przechowawcą może być zarówno były członek organu spółki, likwidator, wspólnik, jak i osoba trzecia, np. podmiot zajmujący się profesjonalnie świadczeniem tego rodzaju usług. Środki na ten cel powinny być zabezpieczone przez likwidatorów z majątku spółki. Uprawnienie do przeglądania ksiąg i dokumentów byłej spółki przysługuje wspólnikom oraz osobom mającym w tym interes prawny jedynie na podstawie upoważnienia sądu rejestrowego.

Ostatnią czynnością likwidatora, wykonywaną już po wykreśleniu spółki z rejestru, jest zawiadomienie właściwego urzędu skarbowego o rozwiązaniu spółki oraz przekazanie mu odpisu sprawozdania likwidacyjnego i sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji.

Dodaj komentarz