Do najczęstszych spraw z zakresu prawa rodzinnego należą sprawy o rozwód, podziały majątku, sprawy o alimenty i o kontakty z dzieckiem. Niejednokrotnie wiążą się z ogromnym stresem dla stron postępowania; czasami emocje są tak wielkie, że utrudniają racjonalną ocenę sytuacji.

Rozwód

W myśl art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego każdy z małżonków może żądać rozwodu, ale tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Pozwany (drugi małżonek) może również żądać rozwodu. Nie może natomiast wytoczyć powództwa wzajemnego.

Zupełny i trwały rozkład pożycia oznacza tzw. pozytywną przesłankę – inaczej mówiąc faktyczną podstawę rozwodu, która musi być ustalona przez sąd rozwodowy. W dalszym ciągu aktualne jest stanowisko Sądu Najwyższego, że oznacza to ustanie więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej, przy czym nawet jeśli między małżonkami występują jeszcze elementy więzi gospodarczej, to i tak rozkład pożycia może być uznany za zupełny. Zazwyczaj jest również tak, że dopiero po upływie pewnego okresu czasu od rozstania się małżonków możliwa jest właściwa i miarodajna ocena czy powrót do wspólnego pożycia małżonków nie jest już możliwy. Jednakże nie można wykluczyć i takiej sytuacji, kiedy nawet w krótkim okresie od rozstania się małżonków można ocenić, że rozkład pożycia jest na tyle trwały i zupełny, że małżonkowie już do siebie nie wrócą.

Podział majątku

W postępowaniu dotyczącym podziału majątku sąd rozstrzyga wszystkie kwestie związane z masą majątkową małżeńską, tj. kwestie udziałów w majątku wspólnym, fizyczny podział tego majątku oraz kwestie nakładów na majątek wspólny i majątki odrębne małżonków. Podział majątku wspólnego dotyczy jedynie aktywów, a zatem nie obejmuje długów.

Alimenty

Obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania krewnym w linii prostej oraz rodzeństwu. W szczególności do alimentacji obowiązani są rodzice względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Poza wypadkiem alimentacji względem dziecka, uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego – w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Kontakty z dzieckiem:

Niezależnie od władzy rodzicielskiej, rodzice mają prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Kontakty z dzieckiem obejmują m.in. przebywanie z dzieckiem i bezpośrednie porozumiewanie się z nim, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. W przypadku, gdy dziecko stale przebywa tylko u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich, określają wspólnie rodzice. Obowiązani są przy tym kierować się dobrem dziecka i brać pod uwagę jego rozsądne życzenia. Jeżeli rodzice nie są w stanie dojść do porozumienia w kwestii ustalenia kontaktów z dzieckiem rozstrzyga sąd rodzinny.